Son aylarda piyasalarda, özellikle gıda ve inşaat sektörlerinde iflasların ve iflas erteleme davalarının çoğaldığı gözleniyor.
Kanunun tanımı ile iflasın ertelenmesi, piyasada
iflas erteleme olarak kullanılan hukuksal kurum alacaklı bankalar,
faktöringler ve özellikle leasinglerin korkulu rüyası. İflas erteleme
neden özellikle leasinglerin korkulu rüyası? Leasing şirketleri, iflas
halinde kısa sürede firmaya kiraladığı makine ve teçhizatı veya diğer
malları geri alabilmekte, ancak iflasın ertelenmesi kararı veya tedbiri
olduğunda bu mümkün olmamakta, leasing firması da diğer alacaklılar gibi
ya borçlu firma ile anlaşmak, ya da şirketin durumunun iyileşmesini
veya iflasını beklemek durumundadır.
İflasın ertelemesi kararının etkileri
İİK 179/b maddesinin 1 inci fıkrasına göre iflasın
ertelenmesi sürecinde tedbir kararı veya iflasın ertelenmesi kararı şu
sonuçları doğurur:
· 6183 sayılı yasaya göre yapılan bütün takipler (vergi ve sigorta borçları) dahil hiçbir takip yapılamaz.
· Tedbir veya karardan önce başlayan takipler durur,
· İflasın ertelenmesi kararından itibaren zaman aşımı durur.
İflasın ertelenmesi kararının yasal koşulları
İflasın ertelenmesi 6102 sayılı TTK’nın 377 ve İİK’nın 179 uncu maddeleri ile düzenlenmiştir.
İflasın ertelenmesinin ilk koşulu şirketin borca
batık olmasıdır. Borca batıklık TTK 376 da “şirket aktiflerinin şirket
borçlarından az olması” olarak tarif edilmektedir. Bir başka deyişle
şirketin aktifler toplamı şirketin borçlarından az olması halinde şirket
borca batık olacaktır.
Borca batıklık sadece kaydı değerlere göre ölçülemez. Şirketin borca batık olup olmadığını anlamak için iki bilanço yapılır.
1- İşletmenin devamlılığı esasına göre bir bilanço,
2- İşletmenin devam etmemesi halinde aktiflerin muhtemel satış fiyatlarına göre hesaplandığı ikinci bir bilanço..
Mahkeme ikinci bilançoyu esas alacaktır, çünkü
şirketin iflası halinde aktiflerin değeri ikinci bilançoda mevcuttur.
İşletmenin devamlılığı esasına göre yapılan bilanço iyileştirme projesi
için önem arzeder.
Bu bilançoların çıkarılması ve iyileştirme projesinin hazırlanması ayrı bir uzmanlık işidir.
İyileştirme projesi
TTK 377 inci madde uyarınca iflasın ertelenmesinin
ikinci koşulu ortakların nakit sermaye koymaları dahil nesnel ve gerçek
kaynakları ve önlemleri gösteren bir iyileştirme projesidir.
İyileştirme projesi:
Ortakların sermaye koyma taahhütlerini,
Nesnel ve gerçek kaynaklar,
Nesnel ve gerçek önlemleri içermesi gerekir.
İİK 179 iyileştirme projesinin “ciddi ve inandırıcı” olmasını öngörmektedir.
Firmalar iki nedenle iflasın ertelenmesinden kaçınmaktadırlar:
İtibar kaybı,
Bilançolarında gerçek olmayan kayıtlar nedeniyle,
Firmalar bu korkuları nedeniyle iflas veya iflasın
ertelenmesi için mahkemeye başvurmamak için direnmektedirler. Ancak bu
direnişleri çoğu zaman boşa çıkmakta, finansal yapısı bozulan şirketler
eninde sonunda ya iflas etmekte ya da iflasın ertelenmesi için
mahkemelere başvurmaktadırlar. Bu gecikmiş iflaslar veya iflasın
ertelenmesi kararları şirketlere pahalıya mal olmaktadır. Bir kere sonuç
değişmemekte, korktukları başlarına gelmekte, şirketleri sonunda iflas
etmekte, ya da iflasın ertelenmesi için mahkemelere başvurmaktadır.
Borca batık durumunda olan şirketler pahalı
finansman kullanmak zorunda kalmakta ve şirketin borca batıklık derecesi
böylece artmaktadır.
Borca batık şirketlerin yönetimi zorlaşmakta,
şirketleri yönetenler enerjilerini şirketin işlerini iyileştirmekten
daha çok para bulmaya ayırmaktadırlar.
Sonuçta daha kötü durumda iflas etmekte veya iflasın ertelenmesi için mahkemelere başvurmaktadırlar.
Bu durumda bilançolarında korktukları şeyler aynen
durmakta, şirket daha çok borca batık hale gelmekte ve iflasın
ertelenmesi kararı almaları zorlaşmaktadır.
Şirketler finansal güçlüğü düştükleri ve şirket
borca batık hale geldiğinde gereksiz yere direnerek şirketin açığını
büyütmek yerine işin uzmanlarına başvurup çözüm aramaları halinde
bilanço korkuları giderilebilir, zamanında müdahale edildiği için
iflasın ertelenmesi kararı daha kolay alınabilir.
Tıpta olduğu gibi iş hayatında da erken teşhis hayat kurtarır, yeter ki doğru uzmana gidilsin..

Hiç yorum yok:
Yorum Gönder