BORCA BATIKLIĞIN TESPİTİ

T.C.

YARGITAY

19. HUKUK DAİRESİ

E. 2004/4635

K. 2004/13438

T. 30.12.2004

• İFLASIN ERTELENMESİ İSTEMİ ( Şirketin Borca Batık Durumda Olması ve Fakat Alınan Siparişlerle Durumunu Düzeltebilecek İmkanının Bulunduğundan Bahisle )

• BORCA BATIKLIĞIN TESPİTİ ( İflasın Ertelenebilmesi için Tespitin Şart Olması )

• İFLASIN ERTELENMESİ ( Mahkemece Şirketin Borca Batık Olup Olmadığının Araştırılması Borca Batıklığın Tespiti Halinde Islahının Mümkün Olup Olmadığının İncelenmesinin Gerekmesi )

• İFLAS KARARI ( Şirketin Mali Durumunu İyileştirme Ümidinin Bulunmaması Halinde Şirketin İflasına Karar Verilmesinin Gerekmesi )

• İFLASIN ERTELENMESİ TALEBİNİN İLAN EDİLMESİ ( Muvazaalı Olarak Pasiflerin Aktiflerden Fazla Gösterilmesini Engellemek ve Şirketin Borca Batık Durumda Olmadığını Kanıtlama Olanağı Vermek Amacıyla )

• BORCA BATIKLIK BİLANÇOSU ( Borca Batıklığın Tespiti için Tüm Aktiflerin Paraya Çevirme Değerleri Yani Piyasadaki Satış Sırasında Gerçekleşebilecek Fiyattan Bilançoya Geçirilmesinin Gerekmesi )

• İYİLEŞTİRME PROJESİ ( Ciddi ve İnandırıcı Olduğuna İlişkin Bilirkişi Raporunun Yargıtay Denetimine Elverişli Olacak Şekilde Ayrıntılı ve Gerekçeli Olmasının Gerekmesi )

• BİLİRKİŞİ RAPORU ( İflasın Ertelenmesi için Sunulan İyileştirme Projesinin Ciddi ve İnandırıcı Olduğuna İlişkin Alınacak Raporun Gerekçeli ve Ayrıntılı Olmasının Gerekmesi )

2004/m.166,179

6762/m.324

ÖZET : İflasın ertelenebilmesi için erteleme talebinde bulunan şirketin borca batık durumda olması, mali durumun iyileştirilmesi ümidinin bulunması gerekir. Erteleme talebi borca batıklık bildirimi anlamındadır. Bu nedenle mahkemenin öncelikle şirketin borca batık durumda olup olmadığını tespit etmesi, borca batık durumda ise ıslahının mümkün bulunup bulunmadığını incelemesi gerekir. Şirketin mali durumunun iyileştirilmesi ümidinin bulunmaması halinde şirketin iflasına karar verilmelidir.
İflasın ertelenmesi kurumu erteleme talebinde bulunan şirketin menfaati gözönüne alınarak düzenlenmiş ise de, alacaklıların da menfaatleri kuşkusuz korunmalıdır. Şirket borçlarının muvazaalı olarak aktiften fazla olması sonucunu doğuracak kötüniyetli davranışların önüne geçmek ve anonim şirketin borca batık durumda olmadığını, iyileştirme projesinin yeterli bulunmadığını kanıtlama olanağı vermek amacıyla iflasın ertelenmesi talebinin İİK.nun 166/2. maddesinde öngörülen usulle ilan edilmesi ilan üzerine borca batıklık durumu ve iyileştirme projesine itiraz edenler varsa bu itirazlar değerlendirilip erteleme koşullarının bulunup bulunmadığı araştırılarak varılacak uygun sonuç çerçevesinde bir karar verilmelidir.
DAVA : Davacı vekilince hasımsız olarak açılan iflasın ertelenmesi davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı iflasın bir yıl ertelenmesine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde BNP Bank, Halkbank A.Ş. Finans Finansal Kiralama A.Ş., Pamukbank A.Ş., Citelease A.Ş, SSK ve Oyakbank A.Ş. vekillerince temyiz edilmiş ancak BNP Bank vekilince duruşma yapılması istenmiş ise de, işin niteliği itibariyle bu isteğin reddiyle incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

KARAR : Davacı vekili, 1983 yılında hazır tekstil mamulleri üretimi yapmak amacıyla kurulan müvekkili şirketin 2000 yılından itibaren mali durumunun bozulduğunu, istikrarsız kur politikaları, yükselen işçilik ve hammadde fiyatları nedeniyle ödeme güçlüğü yaşamaya başladığını, 31.1.2004 tarihli ara bilançoya göre borca batık durumda olduğunu, ancak mali durumunun iyileştirilebileceğini, yurtdışından alınan siparişten elde edilecek meblağın borçların ödenmesi için kullanılacağını, personel sayısının indirileceğini ileri sürerek iflasın bir yıl süreyle ertelenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkemece davacı şirketin borca batık durumda olduğu, iyileştirmenin mümkün olduğunun bilirkişi incelemesi sonucu saptandığı, ertelemenin alacaklılara iflastan fazla hak sağladığı gerekçesiyle iflasın bir yıl süreyle ertelenmesine, kayyum atanmasına, şirket aleyhine icra takibi yapılmamasına, finansal kiralama konusu malların tedbir kapsamında olmasına karar verilmiş, hüküm BNP Bank, Halkbank A.Ş, Finans Finansal Kiralama A.Ş, Pamukbank A.Ş, Citilease A.Ş, SSK ve Oyakbank A.Ş. vekillerince temyiz edilmiştir.
Davacı Anonim şirket iflasın ertelenmesi talebinde bulunmuştur. İflasın ertelenebilmesi için erteleme talebinde bulunan şirketin borca batık durumda olması, mali durumunun iyileştirilmesi ümidinin bulunması gerekir. Erteleme talebi TTK.nun 324/2. maddesine göre borca batıklık bildirimi anlamındadır. Bu nedenle mahkemenin öncelikle şirketin borca batık durumda olup olmadığını tespit etmesi, borca batık durumda ise ıslahının mümkün bulunup bulunmadığının incelenmesi gerekir. Şirketin mali durumunun iyileştirilmesi ümidinin bulunmaması halinde şirketin iflasına karar verilmelidir.
Anonim şirketin borca batık durumda olması halinde iflas veya erteleme talebini düzenleyen İİK.nun 179 ve TTK.nun 324. maddesinde bu istemin ilanına ilişkin bir düzenleme yapılmamıştır. İflasın ertelenmesi kurumu erteleme talebinde bulunan şirketin menfaati gözönüne alınarak düzenlenmiş ise de, alacaklıların da menfaatleri kuşkusuz korunmalıdır. Şirket borçlarının muvazaalı olarak aktiften fazla olması sonucunu doğuracak kötüniyetli davranışların önüne geçmek ve anonim şirketin borca batık durumda olmadığını, iyileştirme projesinin yeterli bulunmadığını kanıtlama olanağı vermek amacıyla iflasın ertelenmesi talebinin İİK.nun 166/2. maddesinde öngörülen usulle ilan edilmesi ilan üzerine borca batıklık durumu ve iyileştirme projesine itiraz edenler varsa bu itirazlar değerlendirilip erteleme koşullarının bulunup bulunmadığı araştırılarak varılacak uygun sonuç çerçevesinde bir karar verilmelidir.
Davacı şirketin borca batık durumda olup olmadığının tesbiti için TTK.nun 324/2. maddesi uyarınca aktiflerin satış değerleri üzerinden düzenlenecek olan ve şirketin gerçek mal varlığı hakkında bilgi vermeyi amaçlayan bu mal varlığının tesbit bilançosu gerekir. Bilirkişi raporunda TTK.nun 324/2. maddesine göre değerlendirme yapıldığı belirtilmişse de bu değerlendirmenin nasıl yapıldığı hususu denetime elverişli biçimde açıklanmamıştır.
Şirketin mali durumunun iyileştirilmesi için sunulan projenin ciddi ve inandırıcı olması gerekir. Bilirkişi raporunda projenin ciddi ve inandırıcı olduğu, talebin yerinde bulunduğu gerekçesiyle ertelemenin uygun olduğu belirtilmiştir. Oysa bilirkişi raporu iyileştirme projesinin ciddi ve inandırıcı olduğu konusunda yeterli açıklamayı içermemekte ve Yargıtay denetimine elverişli bulunmamaktadır.
Mahkemece bu yönler gözetilmeden iflasın ertelenmesine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.

yarx

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 30.12.2004 gününde oybirliğiyle karar verildi.